Υπονομεύει τη θεμελιώδη αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, η οποία αποτελεί πυρήνα της δημοκρατίας. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια μιας μορφωμένης, εξειδικευμένης μειοψηφίας, υπάρχει ο κίνδυνος να αποκοπεί από τις ανάγκες και τις εμπειρίες της πλειοψηφίας του πληθυσμού. Οι ελίτ, ακόμα κι αν έχουν τεχνογνωσία, δεν είναι απαραίτητα αδιάφθορες ή απαλλαγμένες από προσωπικά ή ταξικά συμφέροντα. Επιπλέον, η αποκλειστική εμπιστοσύνη στην τεχνοκρατική λήψη αποφάσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε κοινωνικό ελιτισμό και απαξίωση της λαϊκής συμμετοχής, γεγονός που μπορεί να εντείνει την ανισότητα, τη δυσαρέσκεια και την αποξένωση των πολιτών από την πολιτική διαδικασία.

Οι ελίτ συχνά λειτουργούν με βάση τα δικά τους συμφέροντα και όχι προς όφελος του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Αντί να εξασφαλίζουν τη θεσμική σταθερότητα, μπορούν να ενισχύσουν τις ανισότητες, να απομονώσουν τις λαϊκές φωνές και να εμποδίσουν την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη δημοκρατική διαδικασία. Η εξουσία που συγκεντρώνεται σε κλειστούς κύκλους μπορεί να οδηγήσει σε ολιγαρχικές τάσεις, έλλειψη διαφάνειας και απόσπαση της πολιτικής από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Όπως τόνισε και ο Gustave Le Bon, οι μάζες επηρεάζονται εύκολα από ηγέτες και σύμβολα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι οι ελίτ είναι ουδέτερες· μπορούν να χρησιμοποιούν την ψυχολογία των μαζών προς ίδιον όφελος, εδραιώνοντας την εξουσία τους μέσα από χειραγώγηση και όχι διαφώτιση.